Lái xe leo dốc: Các tình huống thường gặp và cách xử lý

Lái xe lên dốc và xuống dốc là thao tác khó khăn nhất đối với các tài xế vì địa hình không được bằng phẳng. Nếu không nắm vững các tình huống có thể xảy ra nhất bạn sẽ lúng túng khi gặp vấn đề. Một số chia sẻ trong bài viết sau sẽ đảm bảo an toàn cho bản thân cũng như vận hành xe đạt hiệu quả cao khi bạn bắt buộc phải chạy xe trong các đoạn đường này. 

1. Lái xe lên dốc

Khi lái xe lên dốc các bạn chỉ cần làm mỗi một việc là để cần số ở vị trí D. Tùy tốc độ thực tế của xe mà hộp số tự động sẽ chuyển tới số thích hợp. Không nên chuyển cần số về vị trí 3, 2 hoặc L. Các vị trí số được đánh dấu bằng số chỉ dùng khi cần phanh động cơ hãm bớt quán tính của xe bằng lực cản của động cơ khi xe được cài số thấp.

Nếu xe đang lên dốc mà bạn cần tạm dừng lại hãy bật xi nhan xin đường, lái xe vào lề đường, nhả ga, đạp phanh chân, kéo phanh tay ( hoặc phanh chân trái tùy loại xe được thiết kế khác nhau cho phanh bổ trợ). Khi cần đi tiếp thì bạn chỉ nhả phanh chân, nhanh chóng chuyển chân phải sang ga, nhớm ga cho xe chuyển bánh rồi lập tức hạ phanh tay. Tuyệt đối không hạ phanh tay trước khi nhớm ga để xe chuyển bánh vì xe có thể bị mất phanh và gây áp lực quá lớn tới hộp số làm giảm tuổi thọ của hộp số.

lai-xe-leo-doc-cac-tinh-huong-thuong-gap-va-cach-xu-ly-1

Trường hợp bạn muốn đỗ xe lại khi đang lên dốc hãy bật xi nhan xin đường, lái xe về bên vệ đường, nhả ga, chuyển chân phải sang đạp phanh, khi xe dừng hẳn thì kéo phanh tay, chuyển cần số về vị trí P. Nếu dốc cao thì nên chèn bánh xe để giảm bớt áp lực lên hệ thống phanh và hộp số. Khi muốn đi tiếp mà cần phải khởi động lại xe thì đạp phanh chân, khởi động động cơ, bấm xi nhan xin đường, chuyển cần số đến vị trí D, nhả chân phanh, chuyển thật nhanh chân phải sang ga, nhớm ga nhẹ để xe chuyển bánh, hạ phanh tay và tiếp tục chạy.

Khi đang lên dốc mà gặp tình huống đường trơn, bạn không nên tăng, giảm ga đột ngột, đặc biệt là ở những khúc cua vì xe có thể bị văng đuôi, ngoáy đuôi sang hai bên đường. Tuyệt đối không đánh lái quá lớn, quá nhanh, chỉ nên lựa nhẹ nhàng để hướng xe đi theo ý muốn.

Khi xe lên gần tới đỉnh dốc cao, ta nên giảm bớt chân ga để lường tình huống chưa biết rõ phía trước, khi đã thấy rõ phía sau của dốc thì ta lại cho xe lướt tiếp.

2. Lái xe xuống dốc

Khi xuống dốc xe bị rơi vào tình trạng chạy theo quán tính, do đó người lái nên kết hợp nhuần nhuyễn giữa việc sử dụng hộp số và phanh chân để tránh làm hỏng hộp số và má phanh. Theo kinh nghiệm từ xe số sàn, thông thường, bạn lên dốc số nào thì xuống với số đó. Hầu hết số tự động đều có chế độ số tay (bán tự động M hoặc dấu + (tăng số) và – (giảm số)). Nếu không có cơ chế bán tự động, hộp số có các ký hiệu như D1 (hoặc L, chỉ số 1), D2 (hoặc S, chỉ số 2) hay D3. Nếu đặt ở D3, số cao nhất sẽ là 3. Giảm tốc, xe về số 1 hoặc 2. Điều kiện địa hình càng khó thì bạn có thể chuyển về D2 hoặc D1.

lai-xe-leo-doc-cac-tinh-huong-thuong-gap-va-cach-xu-ly-2

Người lái có thể chủ động chọn số cho phù hợp với điều kiện thực tế, như tốc độ, tải trọng, điều kiện đường… Khi ta lái xe số AT xuống dốc mà thấy xe trôi nhanh ngoài ý muốn, thì ngay lập tức phải đệm phanh và gạt cần số xuống một trong những vị trí số thấp hơn. Nếu chuyển cần số đến số quá thấp thì xe chạy bị gằn, vòng tua lên cao. Đi như thế rất hại xe và làm cho người lái điều khiển xe không thể nào lả lướt được, lúc đó bạn nên đẩy cần số lên vị trí cao hơn.

Không nên để xe chạy bằng quán tính vượt quá tốc độ rồi mới phanh liên tục khi xuống dốc là việc làm sai kỹ thuật, sẽ khiến bạn rơi vào tình trạng nguy hiểm. Không nên để xe chạy quá nhanh rồi mới phanh xe giảm số vì khi xe đang chạy quá nhanh mà về số có thể làm hỏng hộp số.

Trước khi vào cua bạn nên giảm tốc độ, bắt đầu vào cua thì quay vô lăng nhẹ nhàng vừa đủ để chuyển hướng ôm cua. Tuỳ theo cảm giác lái và tốc độ vào cua mà quay vô lăng. Nên tránh quay vô lăng quá nhiều vì như thế sẽ làm xe lắc đuôi. Khi ra khỏi cua thì nhẹ nhàng từ từ trả lái và tuyệt đối không được thả để vô lăng tự quay.

Xe đang xuống dốc mà bị chết máy, người lái nên bình tĩnh phanh chân và kéo thêm phanh tay bổ trợ, cố gắng tìm cách lái xe tạt vào bên đường để dừng lại. Nếu dốc không nguy hiểm, không cao, không quanh co, xe cũng chỉ chạy do quán tính ở tốc độ chậm, an toàn có thể kiểm soát được bằng phanh, thì ta có thể khởi động lại xe ngay khi xe đang trôi xuống dốc mà bị chết máy. Khi đó bạn vẫn phải đạp phanh và gạt cần số về vị trí N rồi cố gắng khởi động lại động cơ.

Tuyệt đối không áp dụng cho trường hợp xe đang chạy với quán tính lớn khi xuống dốc, vì khi ta chuyển cần số về vị trí N để khởi động lại thì xe không còn được phanh động cơ nữa, như thế xe lại càng lao nhanh hơn. Tìm cách phanh và dừng xe mới là thượng sách, rồi sau đó ung dung khởi động lại động cơ.

Nếu xe đang xuống dốc bị mất phanh, bạn nên nhanh chóng quan sát xa phía trước để tìm đường cứu hộ. Ngay lập tức kéo phanh tay tối đa. Vẫn phải đạp chân phanh dù phanh không ăn nữa, việc làm này nhằm vớt vát nỗ lực có thể phanh nhỏ nhất và để kích hoạt hệ thống điện tử hỗ trợ phanh và ổn định cân băng điện tử. Giữ nguyên số xe đang chạy, thậm chí còn phải về số thấp hơn nữa để tận dụng phanh động cơ. Không được tắt động cơ, vì nếu tắt động cơ thì hệ thống điện tử hỗ trợ lái và phanh cũng không làm việc nữa, hệ thống cân bằng điện tử là rất quan trọng và nó chỉ làm việc khi động cơ làm việc. Nếu hết cách thì có lẽ phải hy sinh chiếc xe, cho xe tạt vào đâu đấy để nhờ chướng ngại mà dừng được xe. Trong bất kỳ tình huống nào xảy ra cũng đều cần đến sự bình tĩnh sáng suốt của người lái để nhanh chóng tìm ra lối thoát.

Trả lời